Phải làm gì để hạn chế sự thao túng của "cá mập" chứng khoán, đảm bảo sự công bằng và minh bạch cho tất cả các nhà đầu tư?

Ông Trần Thanh Tân, Tổng giám đốc Công ty Liên doanh Quản lý quỹ Việt Nam nói: "Vấn đề ở đây là phải hoàn thiện các quy định pháp lý càng nhanh càng tốt để có một sân chơi công bằng cho mọi người, hạn chế ở mức cao nhất các đặc quyền của các nhà đầu tư lớn. Riêng với các trường hợp vi phạm về thao túng thị trường cũng như giao dịch nội gián của một số nhà đầu tư lớn, việc xử phạt thật nghiêm để làm gương một vài trường hợp là điều rất cần thiết. Nếu như họ vi phạm được lợi vài tỷ đồng nhưng bị phạt chỉ có 10 triệu đồng thì xử phạt cũng như không bởi họ sẽ sẵn sàng vi phạm trở lại".

Còn ông Trần Văn Dũng - Tổng giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) - thì nói: "Khi nhà đầu tư phát hiện ra hiện tượng làm giá đối với một cổ phiếu nào đó tại HNX, họ có thể thông báo cho chúng tôi hoặc UBCKNN. Tôi đảm bảo sẽ giữ bí mật cho những người báo tin và chắc chắn khi có thông tin, chúng tôi sẽ tiến hành điều tra. Trên thực tế, một số nhà đầu tư đã viết cho chúng tôi cổ phiếu nào bị làm giá, tại thời điểm nào, tài khoản nào có giao dịch bất thường tham gia vào việc làm giá. Sau khi kiểm tra, chúng tôi đã làm rõ một số phát hiện của nhà đầu tư là đúng". Ông Dũng cho biết thêm: "Nếu thấy dấu hiệu làm giá ở quy mô lớn, chúng tôi sẽ cho dừng giao dịch loại cổ phiếu đó. Ở các cấp độ khác, chúng tôi báo cáo lên UBCKNN để điều tra tiếp để làm rõ và xử lý nghiêm".

Chiều 3/12, bà Nguyễn Thị Liên Hoa, Phó chủ tịch UBCKNN, cho biết: Về các hiện tượng được phản ánh trong loạt bài Thế giới “cá mập” chứng khoán, UBCKNN đã có cuộc họp vào chiều 2/12 và đã thống nhất về một loạt các biện pháp tổng hợp nhằm tăng cường tính minh bạch và đảm bảo sự công bằng về cơ hội cho tất cả nhà đầu tư. Ngoài việc nhanh chóng ban hành các quy định còn thiếu để tạo ra một môi trường pháp lý đầy đủ, tránh bị các nhà đầu tư lớn lợi dụng, UBCKNN sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra những công ty chứng khoán, các giao dịch có biểu hiện nghi vấn... để làm rõ xem có hành vi thao túng giá hoặc có giao dịch nội gián hay không.

Bà Hoa cũng cho biết thêm: "Đối với giao dịch nội gián, nếu như phát hiện, ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, UBCKNN đang xem xét về hình thức xử phạt bổ sung với mức phạt từ 1-5 lần số tiền đã thu lợi bất chính. Nếu áp dụng biện pháp này, việc xử phạt sẽ đủ mạnh để răn đe những người khác. Trên thực tế, UBCKNN cũng đã kiểm tra và phát hiện một số trường hợp giao dịch nội gián. UBCKNN sẽ công bố quyết định xử lý trong vài ngày tới".

Cần làm rõ đặc quyền của "cá mập bọc thép”

Trong khoảng thời gian từ tháng 5/2009 đến nửa đầu tháng 10/2009, thị trường chứng khoán xảy ra không ít hiện tượng bất thường đối với một số cổ phiếu. Tất cả các hiện tượng này đều có một đặc điểm chung: Các giao dịch đối với cổ phiếu thường tăng mạnh, sau đó là tăng giá mạnh nhiều phiên liên tục (thường là tăng trần), kết thúc là thông tin tích cực về loại cổ phiếu đó chính thức được công bố.

Cho tới thời điểm hiện tại, cơ quan quản lý vẫn chưa có những điều tra chính thức về những sự "trùng hợp ngẫu nhiên” này nhưng dân chứng khoán có nghề thì đều hiểu: có mối liên kết ngầm.

Chủ tịch HĐQT một công ty chứng khoán tại Hà Nội thì nói: "Bình thường thì các đại gia liên kết với nhau làm giá vẫn có khả năng bị "đổ máu đầy sàn" (bị lỗ nặng - PV) do biến động của thị trường. Thế nhưng, với các vụ liên kết làm giá mà có kèm theo lộ trình "làm thông tin" với sự hỗ trợ của các "nhân tố quan trọng" từ chính công ty niêm yết và cả môi giới VIP của công ty chứng khoán nữa thì vụ làm giá đó chắc chắn thành công". Chuyên gia này còn tiết lộ: "Đây chính là nguyên nhân mà một vài cổ phiếu lớn cũng có thể làm giá được".

Một số môi giới chứng khoán VIP gọi các nhà đầu tư có "thành phần xuất thân" và kiểu giao dịch theo cơ hội (chỉ giao dịch trong thời điểm có thông tin nhạy cảm) này là những "cá mập" được "bọc thép". Đó là những "cá mập" có đặc quyền về thông tin nội bộ và rất ít khả năng bị thua lỗ. Đây là hiện tượng rất cần được cơ quan chức năng làm rõ.

Văn Nam
(Theo Đầu Tư)